۱۶ آبان ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۰ بازدید: 65 نسخه قابل چاپ ارسال به یک دوست
میر سعید سهرابی

پیشرفت اقتصاد روستایی نیازمند رویکرد انقلابی است

پیشرفت اقتصاد روستایی نیازمند رویکرد انقلابی است
۱۶ آبان ۱۳۹۸
اقتصاد کشور زمانی می تواند از مقاومت و پایداری بالایی برخوردار باشد که اولا در همبستگی معناداری متکی به اقتصاد روستایی باشد و ثانیا نقش اقتصاد روستایی برحسب ظرفیت اش تعیین و تعریف گردیده و منابع لازم در اختیارش قرار داده شود
آقای «میرسعید سهرابی» دانشجوی دکترای برنامه ریزی روستایی و از مدیران اسبق بنیاد مسکن استان آذربایجان شرقی می باشند. باتوجه به آگاهی و اشرافیت ایشان به مسایل و مشکلات روستایی مصاحبه زیر با هدف روشنگری در تبیین سیاستگذاری روستایی ترتیب داده شده است.

-از آنجائیکه اغلب دولتها بعداز پیروزی انقلاب اسلامی سعی در خدمات رسانی بهتر به روستاها داشته اند شما این خدمات را چگونه ارزیابی میکنید؟
بی شک انقلاب ما یک انقلاب برخاسته از قشرمستضعف ومحروم جامعه بود و این قشردر به ثمر رساندن و پیروزی انقلاب نقش بسزایی داشتند. طوریکه بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران پیروزی انقلاب را رهین کوششهای طبقه محروم دانسته ومیفرمایند یک موی کوخ نشینان برهمه کاخ نشینان ترجیح دارد. بنابراین پرداختن به مسایل و مشکلات روستایی یکی از اساسی ترین اولویتهای انقلاب بوده است. و دولتها نیز کمابیش به آن پرداخته اند. ولی باید اذعان کرد به انداره ای که در شان مردم زحمتکش روستایی و فرمایشات حضرت امام رحمت الله باشد پرداخته نشده و تا تحقق نظر آن بزرگوار خیلی راه داریم.
اساسی ترین مشکلی که ما در خدمات رسانی به روستاها داریم این استکه ما درک درستی از مشکلات روستا نداریم طبیعی است سکونتگاهی که بعنوان روستا از آن یاد می کنیم و می خواهیم خدماتی به آن بدهیم در قدم اول باید مشکلات و نارسایی های آنجا را با کمک و مشارکت خود مردم ساکن روستا مطالعه و احصاء نموده و اولویت بندی کنیم در قدم دوم باید ظرفیت سرمایه گذاری که بصورت انحصاری در هر روستا باتوجه به موقعیت و شرایط آن وجود دارد مطالعه کرده و بشناسیم قدم سوم بکارگیری ظرفیت ها و پتانسیل های انحصاری روستا در جهت حل مسائل همان روستا است که متاسفانه در اقداماتی که تابحال صورت گرفته این فرایند در خدمات دهی مغفول مانده است و اغلب نتیجه ای که می بایست به رضایت مندی روستائیان و جلوگیری از مهاجرت آنها به شهرها بیانجامد حاصل نشده است.
-به نظر شما ایجاد راه های ارتباطی، شبکه های آب شرب و فاضلاب، ساخت مسکن و اجرای طرح های هادی در روستا تا چه اندازه می تواند روستاها را به سمت پیشرفت و رونق اقتصادی ببرد؟

آن مواردی که شما اشاره کردید بعنوان طرح های زیربنایی روستایی مطرح هستند راه های ارتباطی به حمل و نقل روستایی سرعت و شتاب می بخشد اما اگر همین راه روستایی با هدف ها و برنامه های اقتصادی توام نباشد فقط زمینه مهاجرت به شهرهای بزرگ را تسریع می کند آب شرب از نیازهای ضروری روستایی است همینطور برق و تلفن. اما مشاهده میشود که فقر در روستاها بیداد میکند و برخی روستایی ها حتی قادر نیستند پول آب و برق و تلفن خود را پرداخت کنند این نشان میدهد که طرح های زیربنایی عقیم مانده اند
ساخت مسکن و اجرای طرح هادی نیز از ضروریات زیرساختی جوامع روستایی است اما دیده می شود که هویت روستاها در میان تیپ های مشترک ساخت مسکن ناپیدی شده و از بین می روند و هویت تاریخی روستاها در شهری سازی روستاها نابود می شود در اجرای این نوع طرح هدف های اقتصادی لحاظ نمی شود منجمله  هدف های گردشگری روستایی بندرت مد نظر قرار میگیرد


با این اوصاف اولویت شما در نگاه به مسائل روستاها شامل کدام محورهای اساسی می باشد؟
بحث محوری "پیشرفت وضعیت روستائیان" است حرکت و تلاش برای ارتقاء سطح درآمد روستائیان، پایداری نظام معیشتی در روستا و ارتقاء نظام اخلاقی و فرهنگی در محیط روستایی می باشد راه ها، شبکه های آب،برق،گاز، تلفن و سایر زیرساخت های اجتماعی در راستای اهداف بالا طراحی و ارائه نشده است این ها در جهت تولید، درآمد و پیشرفت وضعیت روستائیان طراحی نشده است به همین خاطر است که با محدودیت ها و موانع جدی در تولید روستای مواجه شده ایم برای برون رفت از این وضعیت الزاماتی وجود دارد از جمله:

۱. برنامه ها و اهداف روستایی باید مسئله محور باشد یعنی برحسب نیازهای ضروری و اساسی روستایی ها تعیین و تعریف گردد و برنامه ها متکی به افکار محلی باشد.

۲. برنامه متکی به منابع است باید منابع و امکانات لازم به روستاها تخصیص یابد علی رغم انکه ۳۰ درصد جامعه را روستائیان تشکیل می دهند ولی اعتبارات اشتغال زایی و تولید نه تنها به اندازه سهم روستائیان تخصیص نمی یابد بلکه خیلی کمتر از این ها یعنی در حد 3درصد هم تخصیص وجود ندارد نمی شود که بخواهیم درآمد روستایی افزایش یابد ولی تسهیلات و اعتبارات مورد نیازشان را در اختیارش قرار ندهیم.

۳. عدم هماهنگی و وجود وحدت رویه و مدیریت جامع روستایی در میان دستگاه های مختلف در امر برنامه ریزی و هدف گذاری در روستاها. خدمات اغلب دستگاه های اجرایی بدون هماهنگی با سایر دستگاه های خدمات رسان بصورت جزیره ای صورت گرفته و نه تنها در جهت حل مشکلات روستایی هم افزایی ندارند بلکه در بیشتر موارد نقش همدیگر را خنث می کنند.

۴. هماهنگی بین طرح ها و برنامه ها وجود ندارد و مرکزیت و محوریت اهداف مشخص نیست یعنی اقتصاد و فرهنگ روستایی بعنوان "اهداف محوری" در دستور کارها قرار نگرفته اند و خدمات زیربنایی برای این محور طراحی نشده اند

۵. ارزیابی ها و پژوهش های کیفی برای اندازه گیری میزان پیشرفت های روستایی وجود ندارد بعنوان مثال گفته می شود در فلان روستا ۱۰۰ واحد خط تلفن واگذار شده است اما این آمار کَمّی مشخص نمی کند که این خطوط تلفن بر درامد روستائیان و بهبود سطح معیشت آنها چه تاثیر داشته است

در بحث برنامه ریزی پیشرفت روستایی متاسفانه نگاه انقلابی دوران پس از انقلاب کنار گذاشته شده است و دولت ها بیشتر دنبال برنامه های تیپ می روند که این برنامه ها در صدد شهری سازی روستاها است که روستاییان را هر روز وابسته تر می کند و روستاییان به سمت کارهای خدماتی روی می آورند و اقتصاد روستایی از موضوعیت "هدف محوری" خارج شده است.

یکی از اهداف انقلابی امام خمینی(ره)  در مورد روستاها، مرکزیت دادن به آنها بود و این موضوع مدیریت کلان و سیاست گذاری کلان کشوری را به سمتی هدایت میکرد که روستائیان را از قرار گرفتن در حاشیه خارج سازد و روستایی در مرکزیت اقتصاد و تولید قرار گیرد.

یکی دیگر از سیاست های مهم شهید رجایی این موضوع بود که بجای اینکه حاشیه نشینی را در شهرها توسعه بدهیم و در آنجا بسته های حمایتی را به نیازمندان بدهیم بیاییم به روستاها و برای روستاییان معیشت پایدار، بیمه اجتماعی و منابع توانمندسازی را ارائه کنیم
اقتصاد کشور زمانی می تواند از مقاومت و پایداری بالایی برخوردار باشد که اولا در همبستگی معناداری متکی به اقتصاد روستایی باشد و ثانیا نقش اقتصاد روستایی برحسب ظرفیت اش تعیین و تعریف گردیده و منابع لازم در اختیارش قرار داده شود

با توجه به وضعیت اقتصادی کشورمان در سال های اخیر و تحریم های ظالمانه دشمنان در جهات مختلف هرچند خوشبختانه در اغلب زمینه ها نظامی و امنیتی و سایر تیرشان به سنگ خورده حال به تحریم های غذایی و اقتصادی روی آورده اند پیام های مکرر مقام معظم رهبری درخصوص اقتصاد مقاومتی، رونق تولید و معطوف کردن نگاه ها به داخل و ظرفیت عای داخلی برای حل مشکلات کشور همگی هشدارهایی هستند که به بخش های تولیدی اعم از کارخانه ها و روستاها که به تعبیری کارخانه تولید هستند توجه منطقی و علمی و اثرگذاری داشته باشیم برخی به جای توجه به تفکر نهفته در محیط روستایی بدنبال الگو برداری از معیارهای بیرونی هستند و با وارد کردن الگوهای ناکارامد  می خواهند محیط فرهنگی و اقتصاد روستایی را بهم بریزند به همین خاطر است که باید نگاه انقلابی را در رابطه با پیشرفت اقتصاد روستایی احیاء کنیم.
اشتراک گذاری:
لینک کوتاه:   http://www.naasnews.ir/shortlink/807/

ارسال نظر